Ngôn ngữ ẩn dụ là ngôn ngữ có nghĩa khác với nghĩa đen, nghĩa trong từ điển của các từ. Thay vì nói chính xác sự thật, người viết vẽ nên một bức tranh hoặc tạo ra một cảm xúc bằng cách so sánh, phóng đại hoặc bẻ cong từ ngữ một cách sáng tạo. Khi bạn đọc "những vì sao nhảy múa trên bầu trời," thì những vì sao không thực sự nhảy múa — đó là ngôn ngữ ẩn dụ đang hoạt động. Trên trang này, bạn sẽ tìm thấy một định nghĩa rõ ràng, các loại ngôn ngữ ẩn dụ chính với các ví dụ đơn giản, bài tập thực hành có hướng dẫn và bài kiểm tra tương tác để bạn tự nhận biết từng biện pháp tu từ.
Ngôn ngữ ẩn dụ là gì?
Ngôn ngữ ẩn dụ sử dụng từ ngữ theo cách vượt ra ngoài nghĩa đen, nghĩa chính xác của chúng để tạo ra một hình ảnh, một sự so sánh hoặc một cảm xúc mạnh mẽ. Đối lập với nó là ngôn ngữ theo nghĩa đen, có nghĩa chính xác như những gì nó nói.
- Nghĩa đen: Vận động viên đó rất nhanh.
- Nghĩa bóng: Vận động viên đó là một tia chớp.
Cả hai câu đều cho chúng ta biết vận động viên đó nhanh, nhưng câu mang nghĩa bóng tạo ra một hình ảnh sống động trong tâm trí bạn. Người viết sử dụng ngôn ngữ ẩn dụ — còn gọi là biện pháp tu từ — trong thơ, truyện, bài hát và thậm chí cả lời nói hàng ngày để làm cho từ ngữ của họ thêm màu sắc, dễ nhớ và giàu cảm xúc hơn. Bí quyết để hiểu nó là tự hỏi: điều này có đúng theo nghĩa đen không, hay người viết đang tạo ra một bức tranh? Nếu đó là một bức tranh, bạn đã nhận ra ngôn ngữ ẩn dụ.
Các loại ngôn ngữ ẩn dụ kèm theo ví dụ
Có nhiều loại ngôn ngữ ẩn dụ, nhưng bảy loại thường xuyên xuất hiện ở trường học. Mỗi loại bẻ cong từ ngữ theo cách riêng của nó — một số so sánh, một số phóng đại, một số bắt chước âm thanh. Bảng dưới đây là một tài liệu tham khảo nhanh: biện pháp tu từ, chức năng của nó và một ví dụ bạn có thể hình dung. Hãy học cách nhận biết bảy loại này và bạn có thể nhận ra hầu hết mọi biện pháp tu từ.
| Biện pháp tu từ | Chức năng | Ví dụ |
|---|---|---|
| So sánh | So sánh hai sự vật bằng cách dùng như là hoặc tựa như. | Cô ấy dũng cảm như sư tử. |
| Ẩn dụ | Nói một sự vật là một sự vật khác, không dùng như là hoặc tựa như. | Thời gian là kẻ trộm. |
| Nhân hóa | Gán hành động hoặc cảm xúc của con người cho một vật không phải con người. | Gió thì thầm qua những tán cây. |
| Nói quá | Sự phóng đại rõ ràng, cực đoan để tạo hiệu ứng. | Tôi đã nói với bạn cả triệu lần rồi! |
| Thành ngữ | Một cụm từ phổ biến có nghĩa không theo nghĩa đen. | Trời mưa như trút nước. |
| Tượng thanh | Một từ bắt chước âm thanh thực tế. | Tiếng thịt xèo xèo và lách tách. |
| Điệp âm | Lặp lại cùng một âm thanh bắt đầu trong các từ gần nhau. | Sally ngốc nghếch bán vỏ sò. |
So sánh và ẩn dụ: sự khác biệt là gì?
So sánh và ẩn dụ là hai loại mà học sinh hay nhầm lẫn nhất, vì cả hai đều tạo ra sự so sánh. Sự khác biệt nằm ở một dấu hiệu nhỏ: so sánh sử dụng từ như là hoặc tựa như, trong khi ẩn dụ nói một sự vật đơn giản là một sự vật khác.
- So sánh: Nụ cười của cô ấy như ánh nắng. (sử dụng "như là")
- Ẩn dụ: Nụ cười của cô ấy là ánh nắng. (nói nó là)
Một bài kiểm tra nhanh: tìm từ như là hoặc tựa như. Nếu sự so sánh sử dụng một trong những từ đó, đó là so sánh. Nếu nó nêu trực tiếp sự so sánh, không có như là hoặc tựa như, đó là ẩn dụ.
Giải thích ví dụ về ngôn ngữ ẩn dụ
Ví dụ 1. "Đồng hồ báo thức đã hét vào mặt tôi sáng nay."
Hỏi: điều này có đúng theo nghĩa đen không? Đồng hồ báo thức không thể thực sự hét — hét là hành động của con người.
Biện pháp tu từ: nhân hóa, vì hành động của con người (hét) được gán cho một vật không phải con người (đồng hồ).
Ý nghĩa: tiếng chuông báo thức rất to và giật mình. Nhân hóa làm cho người đọc cảm nhận được âm thanh khó chịu đó như thế nào, hơn là câu "tiếng chuông báo thức rất to" có thể làm được.
Ví dụ 2. "Anh trai tôi ăn như một con ngựa."
Hỏi: anh trai tôi có thực sự là một con ngựa không? Không — câu này so sánh anh ấy với một con ngựa.
Biện pháp tu từ: so sánh, vì nó so sánh hai sự vật khác nhau bằng cách sử dụng từ như là.
Ý nghĩa: anh ấy ăn rất nhiều. Dấu hiệu là từ như là: nếu câu nói "anh trai tôi là một con ngựa", thì đó sẽ là một ẩn dụ thay thế. Chỉ một từ đó thôi cũng tạo ra sự khác biệt hoàn toàn giữa hai biện pháp tu từ.
Ví dụ 3. "Tôi có cả một núi bài tập về nhà tối nay."
Hỏi: có thực sự là một ngọn núi giấy không? Không — đó là sự phóng đại.
Biện pháp tu từ: nói quá, một sự phóng đại cực đoan được sử dụng để tạo hiệu ứng. (Nó cũng là một ẩn dụ nhẹ, vì bài tập về nhà được gọi là núi, nhưng sự phóng đại là điểm chính.)
Ý nghĩa: có rất nhiều bài tập về nhà. Nói quá cho thấy cảm xúc của người viết — rằng khối lượng công việc cảm thấy quá tải — chứ không phải là một số lượng thực tế.
Những lỗi phổ biến với ngôn ngữ ẩn dụ
-
Nhầm lẫn so sánh với ẩn dụ vì cả hai đều tạo ra sự so sánh.
Kiểm tra từ 'như là' hoặc 'tựa như'. So sánh luôn sử dụng một trong hai từ đó (dũng cảm như sư tử). Ẩn dụ nêu trực tiếp sự so sánh, không có 'như là' hoặc 'tựa như' (anh ấy là sư tử).
-
Đọc ngôn ngữ ẩn dụ theo nghĩa đen — nghĩ rằng 'trời mưa như trút nước' có nghĩa là động vật đang rơi từ trên trời xuống.
Hỏi xem các từ có đúng theo nghĩa đen không. Nếu không thể (mèo không thực sự rơi xuống), người viết đang sử dụng ngôn ngữ ẩn dụ — ở đây, một thành ngữ đơn giản có nghĩa là trời đang mưa to.
-
Gọi mọi sự so sánh là ẩn dụ, bao gồm cả nhân hóa.
Nhân hóa cụ thể hơn: nó gán hành động hoặc cảm xúc của CON NGƯỜI cho một vật không phải con người (mặt trời mỉm cười). Nếu một vật không phải con người đang làm điều gì đó mà chỉ con người hoặc động vật mới có thể làm, đó là nhân hóa, không phải ẩn dụ thông thường.
-
Nhầm lẫn điệp âm và tượng thanh vì cả hai đều liên quan đến âm thanh.
Điệp âm lặp lại cùng một âm thanh bắt đầu trên các từ (quả bóng xanh to lớn). Tượng thanh là một từ đơn bắt chước một âm thanh thực tế (vo ve, tách tách, tõm).
Các câu hỏi thường gặp
Ngôn ngữ ẩn dụ là gì theo cách nói đơn giản?
Ngôn ngữ ẩn dụ là khi từ ngữ có nghĩa nhiều hơn nghĩa đen, nghĩa chính xác của chúng. Thay vì mô tả một cách rõ ràng, người viết tạo ra một bức tranh hoặc cảm xúc bằng cách so sánh, phóng đại hoặc bắt chước âm thanh — giống như nói 'những vì sao nhảy múa' khi chúng chỉ nhấp nháy.
Các loại ngôn ngữ ẩn dụ chính là gì?
Bảy loại phổ biến nhất được dạy ở trường là so sánh, ẩn dụ, nhân hóa, nói quá, thành ngữ, tượng thanh và điệp âm. So sánh và ẩn dụ so sánh, nhân hóa gán đặc điểm con người cho đồ vật, nói quá phóng đại, thành ngữ là các cụm từ không theo nghĩa đen, tượng thanh bắt chước âm thanh và điệp âm lặp lại âm thanh bắt đầu.
Sự khác biệt giữa ngôn ngữ theo nghĩa đen và ngôn ngữ ẩn dụ là gì?
Ngôn ngữ theo nghĩa đen có nghĩa chính xác như nó nói: 'vận động viên đó nhanh.' Ngôn ngữ ẩn dụ có nghĩa vượt ra ngoài lời nói: 'vận động viên đó là một tia chớp.' Cả hai đều chia sẻ cùng một ý tưởng, nhưng ngôn ngữ ẩn dụ tạo ra một hình ảnh sống động thay vì một tuyên bố rõ ràng.
So sánh có phải là một loại ngôn ngữ ẩn dụ không?
Có. So sánh là một trong những loại ngôn ngữ ẩn dụ phổ biến nhất. Nó so sánh hai sự vật khác nhau bằng cách sử dụng từ 'như là' hoặc 'tựa như', chẳng hạn như 'bận rộn như ong' hoặc 'hát như thiên thần'.
Tại sao người viết lại sử dụng ngôn ngữ ẩn dụ?
Người viết sử dụng ngôn ngữ ẩn dụ để làm cho bài viết của họ trở nên sống động, dễ nhớ và giàu cảm xúc hơn. Một phép so sánh hoặc ẩn dụ được lựa chọn tốt giúp người đọc hình dung ra một cảnh, cảm nhận một tâm trạng hoặc hiểu một ý tưởng theo một cách mới mà lời lẽ theo nghĩa đen thường không thể làm được.
Làm thế nào để nhận biết ngôn ngữ ẩn dụ trong một câu?
Hãy tự hỏi một câu: các từ có đúng theo nghĩa đen không? Nếu không thể (gió không thể thì thầm, ba lô không thể nặng cả tấn), người viết đang sử dụng ngôn ngữ ẩn dụ — sau đó, hãy khớp nó với một loại — tìm 'như là/tựa như' (so sánh), sự so sánh trực tiếp 'là' (ẩn dụ), hành động của con người đối với đồ vật (nhân hóa), hoặc sự phóng đại (nói quá).
