Statik ve Mukavemet Problemleri Çözümleri
Elbette, soruları kağıda çözelim.
Задание 1
Aşağıdaki şeklin x ve y eksenine göre atalet momentini hesaplayınız?
Dikdörtgenin atalet momenti formülleri:
\(I_x = \frac{b \cdot h^3}{12}\)
\(I_y = \frac{h \cdot b^3}{12}\)
Burada:
- \(b\) = genişlik
- \(h\) = yükseklik
Şekildeki dikdörtgen için:
- \(b = 3 \, \text{mm}\)
- \(h = 10 \, \text{mm}\)
Ancak, eksenler dikdörtgenin merkezinden geçmiyor. Bu nedenle, paralel eksen teoremini kullanmamız gerekiyor:
\(I = I_0 + A \cdot d^2\)
Burada:
- \(I_0\) = merkezdeki atalet momenti
- \(A\) = alan
- \(d\) = eksenler arasındaki mesafe
x ekseni için:
- Merkezdeki atalet momenti (\(I_{x0}\)):
\(I_{x0} = \frac{3 \cdot 10^3}{12} = \frac{3000}{12} = 250 \, \text{mm}^4\) - Alan (\(A\)):
\(A = 3 \cdot 10 = 30 \, \text{mm}^2\) - Eksenler arasındaki mesafe (\(d_x\)):
\(d_x = 2 \, \text{mm}\) - Paralel eksen teoremi ile x eksenine göre atalet momenti (\(I_x\)):
\(I_x = 250 + 30 \cdot 2^2 = 250 + 30 \cdot 4 = 250 + 120 = 370 \, \text{mm}^4\)
y ekseni için:
- Merkezdeki atalet momenti (\(I_{y0}\)):
\(I_{y0} = \frac{10 \cdot 3^3}{12} = \frac{10 \cdot 27}{12} = \frac{270}{12} = 22.5 \, \text{mm}^4\) - Alan (\(A\)):
\(A = 3 \cdot 10 = 30 \, \text{mm}^2\) - Eksenler arasındaki mesafe (\(d_y\)):
\(d_y = 6 \, \text{mm}\) - Paralel eksen teoremi ile y eksenine göre atalet momenti (\(I_y\)):
\(I_y = 22.5 + 30 \cdot 6^2 = 22.5 + 30 \cdot 36 = 22.5 + 1080 = 1102.5 \, \text{mm}^4\)
Sonuç:
- \(I_x = 370 \, \text{mm}^4\)
- \(I_y = 1102.5 \, \text{mm}^4\)
Задание 2
Aşağıdaki şeklin x ve y eksenine göre atalet momentini bulunuz?
Şekil, bir dikdörtgen ve bir üçgenden oluşuyor. Her birinin atalet momentini ayrı ayrı hesaplayıp sonra toplayacağız.
Dikdörtgen (I) için:
- Genişlik (\(b_1\)) = 60 cm (30 cm + 10 cm + 20 cm)
- Yükseklik (\(h_1\)) = 20 cm
\(I_{x1} = \frac{b_1 \cdot h_1^3}{12} = \frac{60 \cdot 20^3}{12} = \frac{60 \cdot 8000}{12} = 40000 \, \text{cm}^4\)
\(I_{y1} = \frac{h_1 \cdot b_1^3}{12} = \frac{20 \cdot 60^3}{12} = \frac{20 \cdot 216000}{12} = 360000 \, \text{cm}^4\)
Üçgen (II) için:
- Taban (\(b_2\)) = 20 cm
- Yükseklik (\(h_2\)) = 30 cm
Üçgenin atalet momenti formülü (tabana göre):
\(I_{x2} = \frac{b_2 \cdot h_2^3}{36} = \frac{20 \cdot 30^3}{36} = \frac{20 \cdot 27000}{36} = 15000 \, \text{cm}^4\)
Üçgenin ağırlık merkezi tabandan \(h_2/3 = 30/3 = 10\) cm yukarıdadır. X ekseni, üçgenin tabanından 30 cm yukarıda olduğuna göre, paralel eksen teoremini kullanmamız gerekiyor.
\(A_2 = \frac{1}{2} \cdot b_2 \cdot h_2 = \frac{1}{2} \cdot 20 \cdot 30 = 300 \, \text{cm}^2\)
\(d_x = 30 - 10 = 20 \, \text{cm}\)
\(I_{x2}' = I_{x2} + A_2 \cdot d_x^2 = 15000 + 300 \cdot 20^2 = 15000 + 300 \cdot 400 = 15000 + 120000 = 135000 \, \text{cm}^4\)
\(I_{y2} = \frac{h_2 \cdot b_2^3}{48} = \frac{30 \cdot 20^3}{48} = \frac{30 \cdot 8000}{48} = 5000 \, \text{cm}^4\)
Toplam atalet momentleri:
\(I_x = I_{x1} + I_{x2}' = 40000 + 135000 = 175000 \, \text{cm}^4\)
\(I_y = I_{y1} + I_{y2} = 360000 + 5000 = 365000 \, \text{cm}^4\)
Sonuç:
- \(I_x = 175000 \, \text{cm}^4\)
- \(I_y = 365000 \, \text{cm}^4\)
Задание 3
Gerilme çeşitlerini açıklayınız? Ayrıca her bir gerilme türü için Şekil üzerinden anlatınız?
Gerilme Çeşitleri:
- Normal Gerilme (Çekme/Basma):
- Bir yüzeye dik olarak etkiyen kuvvetlerin neden olduğu gerilmedir.
- Çekme gerilmesi: Malzemeyi çekmeye çalışan kuvvetlerin neden olduğu gerilmedir. Pozitif değer alır.
- Basma gerilmesi: Malzemeyi sıkıştırmaya çalışan kuvvetlerin neden olduğu gerilmedir. Negatif değer alır.
- Kayma Gerilmesi (Kesme):
- Bir yüzeye paralel olarak etkiyen kuvvetlerin neden olduğu gerilmedir.
- Makaslama, vida veya perçin bağlantılarında görülür.
- Eğilme Gerilmesi:
- Bir kiriş veya çubuğun eğilmesi sonucu oluşan gerilmedir.
- Eğilme momenti, malzemenin bir tarafında çekme, diğer tarafında basma gerilmesi oluşturur.
- Burulma Gerilmesi:
- Bir mil veya çubuğun burulması sonucu oluşan gerilmedir.
- Burulma momenti, malzemenin kesitinde kayma gerilmesi oluşturur.
Şekil Üzerinden Anlatım:
Şekil olmadığı için genel bir örnek üzerinden açıklama yapabiliriz:
- Çekme Gerilmesi: Bir çubuğun iki ucundan çekilmesi.
- Basma Gerilmesi: Bir sütunun üzerine yük bindirilmesi.
- Kayma Gerilmesi: Bir perçin bağlantısında perçinin kesilmesi.
- Eğilme Gerilmesi: Bir köprünün üzerine araçların binmesi.
- Burulma Gerilmesi: Bir tornavidanın vida sıkması.
Umarım bu açıklamalar yardımcı olur! Başka sorularınız varsa çekinmeyin.