လတ္တီတွဒ်နှင့် လောင်ဂျီတွဒ်ဆိုသည်မှာ ပထဝီဝင် တည်နေရာများဖြစ်ပြီး မြေပုံ သို့မဟုတ် ကမ္ဘာလုံးပေါ်ရှိ မည်သည့်နေရာကိုမဆို တိကျသော 'လိပ်စာ' ပေးနိုင်သည့် ကိန်းဂဏန်းအတွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ လတ္တီတွဒ်ကို အီကွေတာမှ စတင်ရေတွက်ပြီး လောင်ဂျီတွဒ်ကို ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်းမှ စတင်ရေတွက်သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ သင့်နေအိမ်မြို့မှသည် လူသူမရှိသော ကျွန်းအထိ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မည်သည့်နေရာကိုမဆို ရှာဖွေနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဤစာမျက်နှာတွင် ရှင်းလင်းသော မြေပုံပုံကြမ်း၊ တည်နေရာမှတ်သားနည်း စည်းမျဉ်းများ၊ ဥပမာများနှင့် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်နိုင်သော လေ့ကျင့်ခန်းများ ပါဝင်သည်။
လတ္တီတွဒ်နှင့် လောင်ဂျီတွဒ်ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း
မည်သည့်မြေပုံ သို့မဟုတ် ကမ္ဘာလုံးတွင်မဆို ဂရစ်ကွက် (Grid) ဟုခေါ်သော မျဉ်းများရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်တုရင်ခုံကဲ့သို့ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဖြတ်သန်းနေကြသည်။ အလျားလိုက်မျဉ်းများကို အပြိုင်မျဉ်းများ (Parallels) ဟုခေါ်ပြီး ဒေါင်လိုက်မျဉ်းများကို လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းများ (Meridians) ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းတို့မှတစ်ဆင့် တည်နေရာကို ဖတ်ရှုနိုင်သည်-
- လတ္တီတွဒ် သည် အီကွေတာမှ မြောက်ဘက် သို့မဟုတ် တောင်ဘက်သို့ မည်မျှဝေးကွာသည်ကို ပြသည်။ ၎င်းကို အပြိုင်မျဉ်းများဖြင့် တိုင်းတာသည်- အပြိုင်မျဉ်းတစ်ခုတည်းပေါ်ရှိ အမှတ်အားလုံးသည် လတ္တီတွဒ်တူညီကြသည်။
- လောင်ဂျီတွဒ် သည် ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်းမှ အရှေ့ဘက် သို့မဟုတ် အနောက်ဘက်သို့ မည်မျှဝေးကွာသည်ကို ပြသည်။ ၎င်းကို လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းများဖြင့် တိုင်းတာသည်- လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းတစ်ခုတည်းပေါ်ရှိ အမှတ်အားလုံးသည် လောင်ဂျီတွဒ်တူညီကြသည်။
တည်နေရာနှစ်ခုစလုံးကို ဒီဂရီ (°) ဖြင့် တိုင်းတာသည်။ စစ်တုရင်ခုံတွင် အကွက်တစ်ခုစီအတွက် အက္ခရာနှင့် ဂဏန်း (e2) ပါသော လိပ်စာရှိသကဲ့သို့ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အမှတ်တိုင်းတွင် လတ္တီတွဒ်နှင့် လောင်ဂျီတွဒ်ပါသော လိပ်စာရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မော်စကိုမြို့၏ တည်နေရာမှာ 55° မြောက်လတ္တီတွဒ်၊ 37° အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ဖြစ်သည်။
လတ္တီတွဒ်- အီကွေတာနှင့် အပြိုင်မျဉ်းများ
လတ္တီတွဒ် (ဂရိအက္ခရာ φ ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည်) သည် အီကွေတာမှ အမှတ်တစ်ခုအထိ ဒီဂရီဖြင့် တိုင်းတာသော အကွာအဝေးဖြစ်သည်။ အီကွေတာ သည် အရှည်ဆုံး အပြိုင်မျဉ်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာကို မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းနှင့် တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းဟူ၍ နှစ်ပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်း၏ လတ္တီတွဒ်မှာ 0° ဖြစ်သည်။
- အီကွေတာမှ မြောက်ဘက်သို့ လတ္တီတွဒ်သည် 0° မှ 90° အထိ တိုးလာသည်။ ၎င်းကို မြောက်လတ္တီတွဒ် (မြောက်လတ္တီတွဒ်) ဟုခေါ်သည်။ 90° မြောက်လတ္တီတွဒ်သည် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းဖြစ်သည်။
- အီကွေတာမှ တောင်ဘက်သို့ လတ္တီတွဒ်သည် 0° မှ 90° အထိ တိုးလာသော်လည်း ၎င်းကို တောင်လတ္တီတွဒ် (တောင်လတ္တီတွဒ်) ဟုခေါ်သည်။ 90° တောင်လတ္တီတွဒ်သည် တောင်ဝင်ရိုးစွန်းဖြစ်သည်။
လတ္တီတွဒ်သည် 90° ထက် ပိုမို၍ မဖြစ်နိုင်ပါ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဝင်ရိုးစွန်းထက်ကျော်လွန်၍ သွားစရာမရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အပြိုင်မျဉ်းသည် ဝင်ရိုးစွန်းနှင့် နီးကပ်လေလေ ပို၍တိုလေလေဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာလုံးပေါ်တွင် အပြိုင်မျဉ်းများသည် ဝင်ရိုးစွန်းများဆီသို့ အမှတ်တစ်ခုအဖြစ် စုစည်းသွားပုံကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့နိုင်သည်။
လောင်ဂျီတွဒ်- ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်း
လောင်ဂျီတွဒ် (အက္ခရာ λ) သည် ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်းမှ အမှတ်တစ်ခုအထိ ဒီဂရီဖြင့် တိုင်းတာသော အကွာအဝေးဖြစ်သည်။ လန်ဒန်မြို့ရှိ ဂရင်းနစ်နက္ခတ်တာရာရုံကို ဖြတ်သန်းသွားသော မျဉ်းကို သုည (အစပြု) မျဉ်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသောကြောင့် ၎င်းကို ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်းဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာကို အရှေ့ကမ္ဘာလုံးခြမ်းနှင့် အနောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။
- ဂရင်းနစ်မှ အရှေ့ဘက်သို့ လောင်ဂျီတွဒ်သည် 0° မှ 180° အထိ တိုးလာသည်။ ၎င်းကို အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်) ဟုခေါ်သည်။
- အနောက်ဘက်သို့ 0° မှ 180° အထိကို အနောက်လောင်ဂျီတွဒ် (အနောက်လောင်ဂျီတွဒ်) ဟုခေါ်သည်။
0° နှင့် 180° လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းများသည် စက်ဝိုင်းတစ်ခု၏ တစ်ဝက်စီဖြစ်သည်။ 180° မျဉ်းသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်သန်းသွားပြီး ရက်စွဲပြောင်းလဲရေးမျဉ်းနှင့် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် တူညီသည်။ အပြိုင်မျဉ်းများနှင့် မတူဘဲ လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းအားလုံးသည် အရှည်တူညီကြပြီး တစ်ခုစီသည် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းနှင့် တောင်ဝင်ရိုးစွန်းကို ဆက်သွယ်ထားသည်။
လတ္တီတွဒ်နှင့် လောင်ဂျီတွဒ်ပါသော မြေပုံ- ဂရစ်ကွက်
ကမ္ဘာ့မြေပုံ၏ ဂရစ်ကွက်တစ်ခုလုံးမှာ ဤကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ပုံကြမ်းပေါ်တွင် အီကွေတာနှင့် ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်းကို ရှာဖွေပါ။ ၎င်းတို့မှ စတင်ရေတွက်ပြီး မြေပုံဘောင်ပေါ်ရှိ စာသားများမှတစ်ဆင့် လတ္တီတွဒ်နှင့် လောင်ဂျီတွဒ်တန်ဖိုးများကို ဖတ်ရှုနိုင်သည်။ ဥပမာအနေဖြင့် မော်စကိုမြို့ကို အမှတ်အသားပြုထားသည်။ အစက်ချမျဉ်းများသည် အမှတ်တစ်ခုကို ဘောင်ပေါ်ရှိ မည်သည့်တန်ဖိုးများဆီသို့ 'ညွှန်ပြ' ရမည်ကို ပြသထားသည်။
မြေပုံပေါ်တွင် လတ္တီတွဒ်နှင့် လောင်ဂျီတွဒ်ကို မည်သို့ရှာဖွေရမည်နည်း
မည်သည့်အမှတ်၏ တည်နေရာကိုမဆို ရှာဖွေခြင်းသည် အဆင့်လေးဆင့်ဖြင့် ပြီးမြောက်သည်-
- မြေပုံပေါ်တွင် အမှတ်ကို ရှာဖွေပါ။ ၎င်းသည် မည်သည့်အပြိုင်မျဉ်းများနှင့် လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းများကြားတွင် ရှိနေသည်ကို ကြည့်ပါ။
- လတ္တီတွဒ်ကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ အပြိုင်မျဉ်းများ၏ တန်ဖိုးများကို မြေပုံ၏ ဘေးဘောင်တွင် ရေးသားထားသည်။ အမှတ်သည် အီကွေတာ၏ အထက်တွင်ရှိလျှင် မြောက်လတ္တီတွဒ်၊ အောက်တွင်ရှိလျှင် တောင်လတ္တီတွဒ်ဖြစ်သည်။ အမှတ်သည် အပြိုင်မျဉ်းနှစ်ခုကြားတွင် ရှိနေပါက ၎င်း၏အနေအထားကို ခန့်မှန်းကြည့်ပါ- 40° နှင့် 50° ကြားရှိ အမှတ်သည် 45° ခန့်ရှိသည်။
- လောင်ဂျီတွဒ်ကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းများ၏ တန်ဖိုးများကို အပေါ်နှင့် အောက်ဘောင်တွင် ရေးသားထားသည်။ အမှတ်သည် ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်း၏ ညာဘက်တွင်ရှိလျှင် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်၊ ဘယ်ဘက်တွင်ရှိလျှင် အနောက်လောင်ဂျီတွဒ်ဖြစ်သည်။
- တည်နေရာကို မှတ်သားပါ။ အောက်ပါလမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း မှတ်သားပါ။
ဆန့်ကျင်ဘက် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန် - သိရှိထားသော တည်နေရာမှတစ်ဆင့် အမှတ်ကို ရှာဖွေရန် - အဆင့်များကို ပြောင်းပြန်လုပ်ဆောင်ရမည်။ လိုအပ်သော အပြိုင်မျဉ်းကို ရှာဖွေပါ၊ ထို့နောက် လိုအပ်သော လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းကို ရှာဖွေပါ။ ၎င်းတို့နှစ်ခု ဖြတ်ဆုံသည့်နေရာသည် သင်ရှာဖွေနေသော အမှတ်ဖြစ်သည်။
အထူး အပြိုင်မျဉ်းများနှင့် လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းများ
ဂရစ်ကွက်၏ အချို့မျဉ်းများတွင် ကိုယ်ပိုင်အမည်များရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် အလင်းရောင်ရရှိမှုဇုန်များ၏ နယ်နိမိတ်များကို အမှတ်အသားပြုပြီး မြေပုံဆိုင်ရာ တာဝန်များတွင် လမ်းညွှန်ချက်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
| မျဉ်း | တည်နေရာ | ထင်ရှားသည့်အချက် |
|---|---|---|
| အီကွေတာ | 0° လတ္တီတွဒ် | အရှည်ဆုံး အပြိုင်မျဉ်း၊ ကမ္ဘာကို မြောက်နှင့် တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းဟူ၍ ခွဲခြားထား |
| ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်း | 0° လောင်ဂျီတွဒ် | လန်ဒန်ရှိ ဂရင်းနစ်နက္ခတ်တာရာရုံကို ဖြတ်သန်းသွားပြီး ကမ္ဘာကို အရှေ့နှင့် အနောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းဟူ၍ ခွဲခြားထား |
| မြောက်အပူပိုင်းဇုန်မျဉ်း | 23.5° မြောက်လတ္တီတွဒ် | နေရောင်ခြည် တိုက်ရိုက်ကျရောက်နိုင်သည့် အမြောက်ဆုံး မြောက်ဘက်အပြိုင်မျဉ်း |
| တောင်အပူပိုင်းဇုန်မျဉ်း | 23.5° တောင်လတ္တီတွဒ် | နေရောင်ခြည် တိုက်ရိုက်ကျရောက်နိုင်သည့် အမြောက်ဆုံး တောင်ဘက်အပြိုင်မျဉ်း |
| မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းစက်ဝိုင်း | 66.5° မြောက်လတ္တီတွဒ် | ၎င်း၏ မြောက်ဘက်တွင် ဝင်ရိုးစွန်းနေ့နှင့် ဝင်ရိုးစွန်းညများ ဖြစ်ပေါ်သည် |
| တောင်ဝင်ရိုးစွန်းစက်ဝိုင်း | 66.5° တောင်လတ္တီတွဒ် | ၎င်း၏ တောင်ဘက်တွင် ဝင်ရိုးစွန်းနေ့နှင့် ဝင်ရိုးစွန်းညများ ဖြစ်ပေါ်သည် |
| 180-မျဉ်း | 180° | ဂရင်းနစ်မျဉ်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက်၊ ၎င်းတစ်လျှောက် ရက်စွဲပြောင်းလဲရေးမျဉ်း ရှိသည် |
ဥပမာများ- လတ္တီတွဒ်နှင့် လောင်ဂျီတွဒ်ကို ဆုံးဖြတ်ခြင်း
ဥပမာ 1. မော်စကိုမြို့၏ တည်နေရာ
တာဝန်: ကမ္ဘာလုံးခြမ်းမြေပုံမှတစ်ဆင့် မော်စကိုမြို့၏ တည်နေရာကို ဆုံးဖြတ်ပါ။
အဆင့် 1. မော်စကိုကို ရှာပြီး အနီးဆုံး အပြိုင်မျဉ်းများကို ကြည့်ပါ။ မြို့သည် 50° အပြိုင်မျဉ်း၏ အထက်၊ 55° ခန့်တွင် ရှိသည်။ မော်စကိုသည် အီကွေတာ၏ မြောက်ဘက်တွင်ရှိသဖြင့် မြောက်လတ္တီတွဒ်ဖြစ်သည်- 55° မြောက်လတ္တီတွဒ်။
အဆင့် 2. လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းများကို ကြည့်ပါ။ မော်စကိုသည် ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်း၏ အရှေ့ဘက်၊ 30° နှင့် 40° ကြား၊ 37° နှင့် ပိုနီးကပ်သည်။ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်ဖြစ်သည်- 37° အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်။
အဆင့် 3. မှတ်သားပါ။ အရင်ဆုံး လတ္တီတွဒ်- မော်စကို - 55° မြောက်လတ္တီတွဒ်၊ 37° အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (ပိုမိုတိကျလျှင် 55°45′ မြောက်လတ္တီတွဒ်၊ 37°37′ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ဖြစ်သော်လည်း ကျောင်းသုံးမြေပုံအတွက် ဒီဂရီပြည့်ဖြင့် လုံလောက်သည်။)
ဥပမာ 2. ဆစ်ဒနီမြို့၏ တည်နေရာ - တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းရှိ အမှတ်
တာဝန်: ဆစ်ဒနီမြို့ (သြစတြေးလျ) ၏ တည်နေရာကို ဆုံးဖြတ်ပါ။
အဆင့် 1. ဆစ်ဒနီသည် အီကွေတာ၏ အောက်တွင်ရှိသဖြင့် တောင်လတ္တီတွဒ်ဖြစ်သည်။ အနီးဆုံး အပြိုင်မျဉ်းမှာ 30° တောင်လတ္တီတွဒ်ဖြစ်ပြီး မြို့သည် ၎င်း၏ အနည်းငယ် တောင်ဘက်တွင် ရှိသည်- 34° တောင်လတ္တီတွဒ်။
အဆင့် 2. ဆစ်ဒနီသည် ဂရင်းနစ်မှ အရှေ့ဘက်တွင် အဝေးကြီးတွင်ရှိပြီး 150° လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းအနီးတွင် ရှိသည်- 151° အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်။
အဖြေ: ဆစ်ဒနီ - 34° တောင်လတ္တီတွဒ်၊ 151° အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်။ သတိပြုရန်- တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းရှိ အမှတ်များအတွက် 'တောင်လတ္တီတွဒ်' ဟု မဖြစ်မနေ ရေးသားရမည်။ ဤအမှတ်အသားမပါပါက တည်နေရာသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အခြားနေရာတစ်ခုကို ညွှန်ပြနေလိမ့်မည်။
ဥပမာ 3. ပြောင်းပြန်တာဝန်- 30° မြောက်လတ္တီတွဒ်၊ 90° အနောက်လောင်ဂျီတွဒ်တွင် ဘာရှိသနည်း
တာဝန်: 30° မြောက်လတ္တီတွဒ်၊ 90° အနောက်လောင်ဂျီတွဒ်တွင် မည်သည့်မြို့ရှိသည်ကို ဆုံးဖြတ်ပါ။
အဆင့် 1. လတ္တီတွဒ် 30° မြောက်လတ္တီတွဒ် - မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း (အီကွေတာ၏ အထက်) ရှိ 30° အပြိုင်မျဉ်းကို ရှာပြီး ၎င်းတစ်လျှောက် စိတ်ကူးဖြင့် လမ်းညွှန်ပါ။
အဆင့် 2. လောင်ဂျီတွဒ် 90° အနောက်လောင်ဂျီတွဒ် - ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်း၏ အနောက်ဘက် (ဘယ်ဘက်) 90° လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းကို ရှာပါ။
အဆင့် 3. အပြိုင်မျဉ်းနှင့် လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်း ဖြတ်ဆုံသည့်နေရာတွင် မစ္စစ္စပီမြစ်ဝနှင့် နယူးအော်လင်းမြို့ (အမေရိကန်) ရှိသည်။
ကမ္ဘာလုံးခြမ်း စစ်ဆေးခြင်း: 30° တောင်လတ္တီတွဒ်၊ 90° အနောက်လောင်ဂျီတွဒ်သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာဖြစ်ပြီး 30° မြောက်လတ္တီတွဒ်၊ 90° အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းဖြစ်သည်။ မှတ်သားမှုတွင် အက္ခရာတစ်ခုမှားယွင်းရုံဖြင့် တည်နေရာသည် ကီလိုမီတာထောင်ပေါင်းများစွာ ရွေ့လျားသွားနိုင်သည်။
တည်နေရာကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အဖြစ်များသော အမှားများ
-
မှတ်သားသည့် အစဉ်လိုက်ကို မှားယွင်းခြင်း- လောင်ဂျီတွဒ်ကို အရင်ပြောပြီးမှ လတ္တီတွဒ်ကို ပြောခြင်း။
လက်ခံထားသော အစဉ်လိုက်မှာ အရင်ဆုံး လတ္တီတွဒ်၊ ထို့နောက် လောင်ဂျီတွဒ် ဖြစ်သည်- 55° မြောက်လတ္တီတွဒ်၊ 37° အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်။ အတ္တလတ်များ၊ အကိုးအကားစာအုပ်များနှင့် GPS လမ်းညွှန်များအားလုံးတွင် ဤအတိုင်း မှတ်သားသည်။
-
ကမ္ဘာလုံးခြမ်းကို မဖော်ပြခြင်း- '40°, 30°' ဟုသာ ရေးသားခြင်း။
မြောက်လတ္တီတွဒ်/တောင်လတ္တီတွဒ် နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်/အနောက်လောင်ဂျီတွဒ် အက္ခရာများမပါပါက ဤကိန်းဂဏန်းများသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မတူညီသော အမှတ်လေးခုကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ အီကွေတာပေါ်ရှိ အမှတ်များ (0° လတ္တီတွဒ်) နှင့် ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်းပေါ်ရှိ အမှတ်များ (0° လောင်ဂျီတွဒ်) အတွက်သာ ကမ္ဘာလုံးခြမ်းကို ဖော်ပြရန် မလိုပါ။
-
လတ္တီတွဒ်သည် 180° အထိရှိပြီး လောင်ဂျီတွဒ်သည် 90° အထိရှိသည်ဟု ထင်မှတ်ခြင်း။
အပြန်အလှန်ဖြစ်သည်- လတ္တီတွဒ်သည် 0° မှ 90° အထိ (ဝင်ရိုးစွန်းထက်ကျော်လွန်၍ သွားစရာမရှိ)၊ လောင်ဂျီတွဒ်သည် 0° မှ 180° အထိ (ဆန့်ကျင်ဘက် လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းအထိ) ဖြစ်သည်။ '150° မြောက်လတ္တီတွဒ်' ဟု ရေးသားခြင်းသည် အမှား၏ လက္ခဏာဖြစ်သည်။
-
လတ္တီတွဒ်ကို ဒေါင်လိုက်မျဉ်းများဖြင့် ရှာဖွေခြင်း- 'လတ္တီတွဒ်ဆိုတာ ဒေါင်လိုက်တစ်ခုခု မဟုတ်လား' ဟု ထင်ခြင်း။
လတ္တီတွဒ်ကို အလျားလိုက်မျဉ်းများ (အပြိုင်မျဉ်းများ) က ပြသသည်။ သို့သော် လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းတစ်လျှောက် အပေါ်-အောက် ရွေ့လျားသည့်အခါ ၎င်းသည် ပြောင်းလဲသွားသည်။ အရိပ်အမြွက်- လတ္တီတွဒ် တန်ဖိုးများကို မြေပုံ၏ ဘေးဘောင်တွင် ထားရှိပြီး လောင်ဂျီတွဒ် တန်ဖိုးများကို အပေါ်နှင့် အောက်ဘောင်တွင် ထားရှိသည်။
-
ဂရစ်ကွက်မျဉ်းများကြားရှိ အမှတ်ကို အနီးဆုံး ရေးသားထားသော မျဉ်းဆီသို့ 'ကပ်' ပစ်ခြင်း။
အမှတ်သည် 40° နှင့် 50° အပြိုင်မျဉ်းများကြား အလယ်တည့်တည့်တွင် ရှိနေပါက ၎င်း၏ လတ္တီတွဒ်မှာ 45° ခန့်ဖြစ်ပြီး 40° မဟုတ်ပါ။ အမှတ်အထိ အကွာအဝေးသည် ကြားကာလ၏ မည်မျှရှိသည်ကို ခန့်မှန်းကြည့်ပါ - 1-2° တိကျမှုအတွက် ၎င်းသည် လုံလောက်ပါသည်။
မေးခွန်းနှင့် အဖြေများ
လတ္တီတွဒ်နှင့် လောင်ဂျီတွဒ် မည်သို့ကွာခြားသနည်း။
လတ္တီတွဒ်သည် အီကွေတာမှ မြောက်ဘက် သို့မဟုတ် တောင်ဘက်သို့ အမှတ်၏ တည်နေရာဖြစ်သည် (အပြိုင်မျဉ်းများဖြင့် တိုင်းတာသည်၊ 0° မှ 90° အထိ)။ လောင်ဂျီတွဒ်သည် ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်းမှ အရှေ့ဘက် သို့မဟုတ် အနောက်ဘက်သို့ တည်နေရာဖြစ်သည် (လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းများဖြင့် တိုင်းတာသည်၊ 0° မှ 180° အထိ)။ မှတ်သားရန် အလွယ်ဆုံးနည်းမှာ- လတ္တီတွဒ်သည် မြေပုံပေါ်ရှိ 'အပေါ်-အောက်' အတွက် တာဝန်ယူပြီး လောင်ဂျီတွဒ်သည် 'ဘယ်-ညာ' အတွက် တာဝန်ယူသည်။
0° လတ္တီတွဒ်နှင့် 0° လောင်ဂျီတွဒ်တွင် ဘာရှိသနည်း။
အီကွေတာနှင့် ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်း ဖြတ်ဆုံသည့်နေရာသည် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာရှိ ဂီနီပင်လယ်ကွေ့တွင် တည်ရှိပြီး အာဖရိကကမ်းရိုးတန်းမှ 600 ကီလိုမီတာခန့် ဝေးကွာသည်။ ထိုနေရာတွင် ကုန်းမြေမရှိပါ - ထိုအမှတ်တွင် မိုးလေဝသစခန်းတစ်ခုသာ ရှိသည်။ မြေပုံဆွဲသူများက ၎င်းကို 'သုညကျွန်း' (Null Island) ဟု နောက်ပြောင်ခေါ်ဆိုကြသည်။
မြောက်လတ္တီတွဒ်နှင့် တောင်လတ္တီတွဒ်ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
၎င်းတို့သည် ကမ္ဘာလုံးခြမ်းကို ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် (မြောက်လတ္တီတွဒ်) သည် အီကွေတာနှင့် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းကြားရှိ အမှတ်များအတွက်ဖြစ်ပြီး တောင်လတ္တီတွဒ် (တောင်လတ္တီတွဒ်) သည် အီကွေတာနှင့် တောင်ဝင်ရိုးစွန်းကြားအတွက် ဖြစ်သည်။ ဥပမာ- 'မြောက်လတ္တီတွဒ် 60 ဒီဂရီ' ဆိုသည်မှာ အမှတ်သည် အီကွေတာ၏ အထက် 60° အပြိုင်မျဉ်းပေါ်တွင် ရှိသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့သည် ဤလတ္တီတွဒ်တွင် တည်ရှိသည်။
အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်နှင့် အနောက်လောင်ဂျီတွဒ်ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်) သည် ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန်မျဉ်း၏ အရှေ့ဘက်တွင်ရှိသော အမှတ်များအတွက်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလုံးခြမ်းမြေပုံပေါ်တွင် ၎င်း၏ ညာဘက်တွင်ရှိသည်။ အနောက်လောင်ဂျီတွဒ် (အနောက်လောင်ဂျီတွဒ်) သည် ၎င်း၏ အနောက်ဘက်တွင်ရှိသည်။ ရုရှားနိုင်ငံ၏ အများစုသည် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်တွင် တည်ရှိပြီး ချူကို့တ်ကာ၏ အရှေ့ဘက်စွန်းပိုင်းသာ အနောက်လောင်ဂျီတွဒ်တွင် ရှိသည်။
ပထဝီဝင် တည်နေရာကို မည်သို့ မှန်ကန်စွာ မှတ်သားရမည်နည်း။
အရင်ဆုံး ကမ္ဘာလုံးခြမ်းပါသော လတ္တီတွဒ်၊ ထို့နောက် လောင်ဂျီတွဒ်- 55° မြောက်လတ္တီတွဒ်၊ 37° အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်။ ပိုမိုတိကျစေရန် ဒီဂရီပြီးနောက် မိနစ်များကို ဖော်ပြနိုင်သည် (1° တွင် 60 မိနစ်ရှိသည်)- 55°45′ မြောက်လတ္တီတွဒ်။ လမ်းညွှန်များနှင့် အွန်လိုင်းမြေပုံများတွင် တူညီသော တည်နေရာကို ဒသမကိန်းများဖြင့် မှတ်သားသည် - 55.75, 37.62၊ ဤနေရာတွင် မြောက်နှင့် အရှေ့ကို အပေါင်းကိန်းများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
အမှတ်သည် ဂရစ်ကွက်မျဉ်းပေါ်တွင် မရှိပါက တည်နေရာကို မည်သို့ဆုံးဖြတ်ရမည်နည်း။
အနီးဆုံး ရေးသားထားသော အပြိုင်မျဉ်းနှစ်ခုကို ရှာပြီး အမှတ်သည် ၎င်းတို့ကြားရှိ အကွာအဝေး၏ မည်မျှကို 'ဖြတ်သန်း' သွားသည်ကို ခန့်မှန်းပါ- 40° မှ 50° သို့သွားရာလမ်း၏ သုံးပုံတစ်ပုံတွင် ရှိနေပါက လတ္တီတွဒ်မှာ 43° ခန့်ဖြစ်သည်။ လောင်ဂျီတွဒ်အတွက်လည်း ဤအတိုင်းပင် လုပ်ဆောင်ပါ။ အတ္တလတ်တွင် ပထဝီဝင်အမည်များ ညွှန်းကိန်းကို စစ်ဆေးနိုင်သည် - ထိုနေရာတွင် အရာဝတ္ထုများ၏ တည်နေရာများကို အဆင်သင့် ပေးထားသည်။
အွန်လိုင်းမြေပုံများ ရှိပါလျက်နှင့် လတ္တီတွဒ်နှင့် လောင်ဂျီတွဒ်က ဘာကြောင့် လိုအပ်သနည်း။
အွန်လိုင်းမြေပုံများသည် ကိုယ်တိုင်ပင် တည်နေရာများဖြင့် အလုပ်လုပ်သည်- GPS လမ်းညွှန်၊ တက္ကစီ၊ လေကြောင်းနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး ဝန်ဆောင်မှုများသည် လတ္တီတွဒ်နှင့် လောင်ဂျီတွဒ်ကို အသုံးပြု၍ အချက်အလက် ဖလှယ်ကြသည်။ တည်နေရာကို ဖတ်တတ်ခြင်းသည် ဤဝန်ဆောင်မှုများ မည်သို့အလုပ်လုပ်သည်ကို နားလည်ရန် ကူညီပေးပြီး ပထဝီဝင် ကျောင်းတာဝန်များနှင့် စာမေးပွဲများတွင် မဖြစ်မနေ စစ်ဆေးလေ့ရှိသည်။
