История и строительство храмов Ангкор и Пном Чхыук

អង្គវត្ត (Angkor Wat) ត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅដើមសតវត្សទី១២ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ (Suryavarman II)។ វាជាប្រាសាទធំជាងគេបង្អស់ក្នុងពិភពលោក និងជានិមិត្តរូបនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

Ассистент: ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោក ត្រូវបានកសាងឡើងនៅសតវត្សទី១០ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ (Jayavarman IV)។ ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ប្រទេសកម្ពុជា។

Ассистент: នាម (Noun) គឺជាប្រភេទនៃពាក្យដែលប្រើដើម្បីសំដៅទៅលើមនុស្ស សត្វ ទីកន្លែង គំនិត ឬអ្វីៗ។ វាក្យសព្ទជាមូលដ្ឋាននៃភាសាណាមួយ។

ប្រភេទនៃនាម:

• នាមទូទៅ (Common Noun): សំដៅទៅលើមនុស្ស សត្វ ទីកន្លែង ឬអ្វីៗទូទៅ មិនបានបញ្ជាក់ឈ្មោះជាក់លាក់។
  • ឧទាហរណ៍: ប្រទេស, ទីក្រុង, មនុស្ស, សត្វ, សៀវភៅ, គំនិត
• នាមវិសេស (Proper Noun): សំដៅទៅលើឈ្មោះជាក់លាក់របស់មនុស្ស សត្វ ទីកន្លែង ឬអ្វីៗ។ នាមវិសេសតែងតែចាប់ផ្តើមដោយអក្សរធំ។
  • ឧទាហរណ៍: កម្ពុជា, ភ្នំពេញ, លោក ចន, ឆ្កែឈ្មោះ ប៉ូលី, សៀវភៅ "រឿងរាមកេរ្តិ៍"
• នាមរាប់បាន (Countable Noun): នាមដែលអាចរាប់ចំនួនបាន។
  • ឧទាហរណ៍: កៅអី (chair), តុ (table), ផ្លែប៉ោម (apple)
• នាមរាប់មិនបាន (Uncountable Noun): នាមដែលមិនអាចរាប់ចំនួនបានដោយផ្ទាល់។ ជាទូទៅសំដៅទៅលើវត្ថុរាវ សារធាតុ ឬគំនិតអរូបី។
  • ឧទាហរណ៍: ទឹក (water), ទឹកដោះគោ (milk), ខ្សាច់ (sand), សេចក្តីសុខ (happiness), ចំណេះដឹង (knowledge)
• នាមសមូហកម្ម (Collective Noun): សំដៅទៅលើក្រុមនៃមនុស្ស សត្វ ឬអ្វីៗ។
  • ឧទាហរណ៍: ក្រុម (team), ហ្វូង (flock/herd), កងទ័ព (army)
• នាមអរូបី (Abstract Noun): សំដៅទៅលើគំនិត អារម្មណ៍ ឬគុណលក្ខណៈ ដែលមិនអាចមើលឃើញ ឬប៉ះពាល់បាន។
  • ឧទាហរណ៍: សេចក្តីស្រឡាញ់ (love), កំហឹង (anger), ភាពក្លាហាន (bravery), ពេលវេលា (time)

តួនាទីរបស់នាមក្នុងប្រយោគ:

• ប្រធាន (Subject): អ្នកធ្វើកិរិយា ឬអ្នកដែលត្រូវបានពិពណ៌នា។
  • ឧទាហរណ៍: កុមារ កំពុងលេង។ (The child is playing.)
• កម្មបទ (Object): អ្នកទទួលរងនូវកិរិយា។
  • ឧទាហរណ៍: គាត់កំពុងអាន សៀវភៅ។ (He is reading a book.)
• កម្មបទនៃបុព្វបទ (Object of a Preposition): នាមដែលតាមក្រោយបុព្វបទ។
  • ឧទាហរណ៍: គាត់ទៅ សាលារៀន។ (He goes to school.)
• ផ្នែកបំពេញនៃកិរិយាសព្ទ (Subject Complement): នាមដែលតាមក្រោយកិរិយាសព្ទតភ្ជាប់ (linking verb) ដើម្បីពិពណ៌នា ឬកំណត់អត្តសញ្ញាណប្រធាន។
  • ឧទាហរណ៍: គាត់គឺជា គ្រូបង្រៀន។ (He is a teacher.)

Ассистент: ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោក គឺជាសំណង់បុរាណដ៏សំខាន់មួយ ដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រ និងស្ថាបត្យកម្មគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការកសាង:

• រជ្ជកាល: ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោក ត្រូវបានកសាងឡើងនៅ សតវត្សទី១០ ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ (Jayavarman IV) ដែលជាព្រះមហាក្សត្រនៃអាណាចក្រខ្មែរ។ ព្រះអង្គបានផ្លាស់រាជធានីពីអង្គរទៅកាន់តំបន់កោះកេរ (Koh Ker) ដែលនៅជិតនោះ។
• គោលបំណង: ការកសាងប្រាសាទនេះ ត្រូវបានគេជឿថា គឺដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះសិវៈ (Siva) ដែលជាទេវតាដ៏សំខាន់មួយក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ ដែលជាសាសនារួមជាមួយព្រះពុទ្ធសាសនា នៅសម័យនោះ។
• ទីតាំង: ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ខេត្តកំពង់ធំ ប្រទេសកម្ពុជា។ ការជ្រើសរើសទីតាំងនេះ អាចមានសារៈសំខាន់ខាងផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រ ឬសាសនា។

លក្ខណៈស្ថាបត្យកម្ម និងសំណង់:

• សម្ភារៈ: ប្រាសាទនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយឥដ្ឋ និងថ្មបាយក្រៀម ដែលជាសម្ភារៈសំណង់ទូទៅនៅសម័យនោះ។
• រចនាបថ: ទោះបីជាមានការខូចខាតខ្លះដោយសារពេលវេលា និងធម្មជាតិ ប៉ុន្តែនៅតែអាចសង្កេតឃើញនូវលក្ខណៈស្ថាបត្យកម្មខ្មែរបុរាណ ដែលមានភាពរឹងមាំ និងសោភ័ណភាព។
• សិលាចារឹក: ប្រសិនបើមានសិលាចារឹកនៅប្រាសាទនេះ វាអាចផ្តល់ព័ត៌មានបន្ថែមទៀតអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ កាលបរិច្ឆេទ និងព្រឹត្តិការណ៍នានាដែលទាក់ទងនឹងការកសាង និងការប្រើប្រាស់ប្រាសាទ។

សារៈសំខាន់បច្ចុប្បន្ន:

• ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោក គឺជាភស្តុតាងមួយដែលបង្ហាញពីភាពរុងរឿង និងការរីកចម្រើនផ្នែកស្ថាបត្យកម្ម និងសាសនារបស់អាណាចក្រខ្មែរក្នុងអតីតកាល។
• វាជាតំបន់ទេសចរណ៍វប្បធម៌មួយ ដែលទាក់ទាញអ្នកស្រាវជ្រាវ អ្នកទេសចរ និងអ្នកដែលចាប់អារម្មណ៍ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ។

Ассистент: ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាពផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ក៏ដូចជាប៉ះពាល់ដល់សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។

ផលប៉ះពាល់លើសុខភាពផ្លូវកាយ:

• ខូចខួរក្បាល: គ្រឿងញៀនបំផ្លាញកោសិកាខួរក្បាល ប៉ះពាល់ដល់ការចងចាំ ការគិត ការសម្រេចចិត្ត និងការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍។
• ជំងឺបេះដូង: អាចបណ្តាលឱ្យមានជំងឺលើសឈាម គាំងបេះដូង និងជំងឺដាច់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល។
• ជំងឺផ្លូវដង្ហើម: ការជក់គ្រឿងញៀន ដូចជាថ្នាំជក់ ប៉ះពាល់ដល់សួត និងប្រព័ន្ធផ្លូវដង្ហើម បង្កជាជំងឺរលាកទងសួត និងមហារីកសួត។
• ជំងឺថ្លើម និងតម្រងនោម: ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនរយៈពេលយូរ អាចធ្វើឱ្យខូចមុខងារថ្លើម និងតម្រងនោម។
• ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ: គ្រឿងញៀនធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ ធ្វើឱ្យងាយឆ្លងជំងឺផ្សេងៗ រួមទាំងមេរោគអេដស៍ (HIV) និងជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ B និង C តាមរយៈការប្រើប្រាស់សម្ភារៈចាក់ថ្នាំរួមគ្នា។
• បញ្ហាសុខភាពមាត់ធ្មេញ: បណ្តាលឱ្យធ្មេញពុក ឈឺអញ្ចាញធ្មេញ និងបញ្ហាផ្សេងៗទៀត។
• ការរំលូតកូន និងពិការភាពពីកំណើត: ចំពោះស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនអាចប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់របស់ទារក បណ្តាលឱ្យរលូតកូន កើតមិនគ្រប់ខែ ឬមានពិការភាពពីកំណើត។

ផលប៉ះពាល់លើសុខភាពផ្លូវចិត្ត:

• ជំងឺផ្លូវចិត្ត: អាចបង្កឱ្យមានជំងឺថប់បារម្ភ ការធ្លាក់ទឹកចិត្ត រោគវិកលចរិក (psychosis) និងការភ្លេចភ្លាំង។
• ការញៀន: គ្រឿងញៀនមានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើប្រព័ន្ធរង្វាន់ក្នុងខួរក្បាល បង្កឱ្យមានការញៀនយ៉ាងខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ពិបាកក្នុងការបញ្ឈប់។
• ការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយា: អ្នកប្រើប្រាស់អាចក្លាយជាមនុស្សឆេវឆាវ ឈ្លានពាន មិនទទួលខុសត្រូវ និងមានអាកប្បកិរិយាប្រថុយប្រថាន។
• ការគិតខ្លី និងការធ្វើអត្តឃាត: គ្រឿងញៀនអាចបង្កើនគំនិតចង់ធ្វើអត្តឃាត និងការប្រព្រឹត្តអំពើហឹង្សា។

ផលប៉ះពាល់លើសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច:

• បញ្ហាក្រុមគ្រួសារ: ប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងក្នុងគ្រួសារ បង្កជម្លោះ និងការបែកបាក់។
• បញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ: ការចំណាយប្រាក់យ៉ាងច្រើនទៅលើគ្រឿងញៀន អាចនាំឱ្យមានបំណុល ការលួចប្លន់ និងអំពើខុសច្បាប់ផ្សេងៗ។
• អំពើហឹង្សា និងបទល្មើស: គ្រឿងញៀន គឺជាមូលហេតុចម្បងមួយនៃបទល្មើសផ្សេងៗ រួមមានអំពើហឹង្សា ការលួច ការប្លន់ និងការជួញដូរមនុស្ស។
• ការថយចុះផលិតភាពការងារ: ប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពការងារ បណ្តាលឱ្យមានការខាតបង់ផលិតភាព និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច។
• ការចំណាយលើការថែទាំសុខភាព និងការបង្ការ: រដ្ឋាភិបាលត្រូវចំណាយថវិកាច្រើនទៅលើការព្យាបាល ការស្តារនីតិសម្បទា និងការបង្ការការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។

Ассистент: ខ្ញុំមិនយល់សំណួររបស់អ្នកទេ។ តើអ្នកអាចសរសេរឡើងវិញបានទេ?